Viser arkivet for stikkord skule

Informasjon er det viktigaste

Leiaren er skriven av redaktør Jan Inge Fardal.

Dei siste dagane har Sogn Avis hatt fleire artiklar om det politiet karakteriserer som ei alarmerande utvikling av eit narkotikamiljø i regionsenteret. Under ein større aksjon sist veke vart ein ung narkolangar på 17 år pågripen for å ha selt amfetamin. I tillegg vedgjekk åtte personar bruk av narkotika. Konstituert lensmann Einar Christensen karakteriserer det som skremmande at syttenåringar sel narkotika.

Det har den konstituerte lensmannen heilt rett i. Det same har han sjølvsagt når han peikar på at det er veldig bra at politiet klarar å stogga slike langarar. Dei fleste som vart pågripne og som har vedgått bruk av narkotika er i alderen 17 til 20 år, men også ein i 40-åra var med.

Me tykkjer det lokale politiet har teke tak i og handtert denne saka på ein framifrå måte. Ikkje berre er det rørande at politiet har så god kontroll på miljøet at dei faktisk kunne gjennomføra ein så målretta aksjon som sist onsdag og torsdag. Det er også svært positivt at det neste steget i politiet sin kamp mot at eit narkotikamiljø skal kunne få utvikla seg vidare, er informasjon. Informasjon til foreldre, lærarar og ikkje minst til ungdomane sjølve.

Først og fremst er politiet sitt informasjonsarbeid retta mot den vidaregåande skulen. Det er bra. Det er ingen tvil om at ungdommar som flytter heimefrå på hybel for første gong i 16-17–årsalderen kan vera i faresona og mål for eventuelle langarar. Det er ufatteleg viktig med informasjon til både lærarar, elevar foreldre slik at ein veit kva ein skal sjå etter og kva ein eventuelt bør reagera på slik at ein kan gripa inn tidlegast mogeleg.

Det er neppe overraskande for ekspertisen at det oppstår eit narkotikamiljø i ein bygdeby med eit så stort studentmiljø som Sogndal. Men det spesielle er at dette miljøet som no er rulla opp, ifølgje politiet, ikkje har noko tilknyting til studentmiljøet i det heile. Etter det me forstår handlar dette om ungdommar som er frå Sogndal og Luster. Dette kan ikkje bety anna enn at det er ekstra grunn for foreldre og pårørande i regionen å vera på vakt i forhold til dramatisk endring i oppførsel og veremåte hjå dei unge. Sjølv om dette gjeld eit forsvinnande lite mindretal i desse aldersgruppene, er det meir enn ille nok om det får utvikla seg.

I går og i dag går det føre seg at ein større konferanse i Rusfagleg forum på Skei. Dette er ein konferanse som Fylkesmannen arrangerer i samarbeid med politiet, fylkeskommunen, Helse Førde og Rusettervernet. Tema for konferansen er Tidleg intervensjon for risikoutsette born og unge i alderen 10 til 18 år og kor viktig det er å bry seg. Konferansen er skremmande aktuell i forhold til den siste opprullinga i Sogndal, og ikkje akkurat mindre viktig av den grunn.

Me bør læra av Skottland

Leiaren er skriven av redaktør Jan Inge Fardal.

Me har aldri lagt skjul på at me ikkje har mykje til overs for verken Helsereforma eller Reform 94, Gudmund Hernes sitt verk som har øydelagt skuledagen for mang ein elev på studieretning yrkesfag. Det er neppe tilfeldig at begge desse reformene er under press for tida.

Ei av hovudinnvendingane mot Helsereforma er først og fremst at den er tufta på ein idé om at alt, i alle fall det meste, ville løysa seg for norsk helsevesen, berre marknaden fekk styra og pasientane vart gjort om til kundar. Etter at helseføretaka vart oppretta og den eine dresskledde føretaksdirektøren med feitare lønn enn den andre, tok styringa, har mykje gått feil veg, i alle fall når det gjeld pengebruken.

Helse Førde stakkars, har knapt vore i nærleiken av budsjettbalanse, og det er fint lite som tyder på at vårt lokale helseføretak vil koma dit noko gong, så lenge dagens føretaksmodell lever.

Sist veke hadde Bergens Tidende ein svært interessant artikkel om Skottland. Våre naboar på den andre sida av Nordsjøen sa farvel til marknadsinnblandinga i helsesektoren og sparte følgje BT seg milliardar kroner på tre år. Mykje tyder på at skottane har gjennomført ein snuoperasjon som dei fleste politiske partia her i landet meiner er heilt umogleg – dei har rett og slett reversert marknadsreforma i det offentlege helsevesenet. No ber dagleg leiar Roar Eilertsen i De Facto, eit uavhengig kunnskapssenter for fagorganiserte om at norske helsepolitikarar og byråkratar ser til Skottland og freistar læra noko av det som har skjedd hjå dei.

De Facto har laga ei rapport på vegner av organisasjonen For velferdsstaten, og han karakteriserer den skotske snuoperasjonen som ein suksess. Han meiner norsk helsevesen kan læra at det faktisk er fullt mogeleg å byggja ut ei helseteneste som er basert på samarbeid og ikkje konkurranse og at dette faktisk kan skje innanfor offentleg forvaltning.

I staden for å berre snakka har skottane klart få ulike deler av helse – og sosialsektoren til å fungera saman. Viss det er noko landet vårt treng er det noko tilsvarande. I dag pøsar me ut stadig meir pengar, utan at det ser ut til hjelpa der det trengst mest. Dersom me skal makta å oppretthalda eit bra helsetilbod for alle folk rundt i landet må dei folkevalde ta attende styringa av helsevesenet. Alt tyder på at mindre fokus på marknad og større på pasientane vil vera det beste for alle partar.

Dei som har tent mest på den helsereforma me har gåande i dag er direktørane som for lengst har passert statsministeren to gonger i årslønn. Det var vel ikkje meininga med helsereforma og difor bør nokon ta seg ein studietur til Skottland – snarast.