Viser arkivet for stikkord vik

Krev rask handling

Dei tilsette ved Vik bygde- og sjukeheim opplever arbeidsdagen sin som så krevjande, arbeidspresset som så stort at dei ikkje er i stand til å dekkja pasientane sine grunnleggjande behov.

Arbeidsforholda er vortne så tøffe at samtlege tillitsvalde ved bygde- og sjukeheimen har gått saman om uromelding til hovudverneombodet i kommunen.

Brevet frå dei fire tillitsvalde fortel om alt for mjuke bruk av mellombelse løysingar, som korridorpasientar, bruk av dobbeltrom og – endå verre – bruk av rom som er heilt ueigna for pasientar – til gamle og sjuke folk.

Slike mellombelse løysingar fører sjølvsagt til mange ekstra og tunge belastningar på dei tilsette, både fysisk og psykisk. Ingen som går inn i omsorgsyrke lever godt med at dei må plassera gamle og sjuke på lagerrom, vaskerom og toalett.

Ingenting kan vel vera verre enn å gå heim etter enda arbeidsdag, heilt utsliten og likevel klar over at du ikkje har vore i stand til å dekkja brukarane sine basale behov?

Sjølvsagt er det først og fremst ein stadig strammare kommuneøkonomi som er forklaringa på at det har gått så gale. Me registrerer det som positivt at rådmann Oddbjørn Ese tek saka på høgaste alvor og at han går til det drastiske steget det er å be Fylkesmannen om å gjennomføra eit tilsyn på institusjonen.

Dagen før saka vart omtalt i Sogn Avis, varsla rådmannen Fylkesmannen om at det kjem ei skriftleg oppmoding om tilsyn.

Det er derimot urovekkjande at rådmannen, og dermed kommunen vart så overraska over innhaldet i uromeldinga frå dei tilsette ved bygde- og sjukeheimen. At arbeidsforholda der er langt verre enn det dei ansvarlege i kommunen har vore kjende med.

Det kan berre skuldast anten at dei tilsette på heimen har tolt for store belastningar for lenge før dei manna seg opp til å seia skikkeleg ifrå. Eller at dei ansvarlege i kommunen ikkje har følgt godt nok med. Ikkje har sjekka kva konsekvensar kutta i pleie- og omsorgssektoren dei siste åra har ført til. Vik er ikkje ein så stor kommune …

Uansett – no er problemet skikkeleg adressert og her må det mykje meir til enn «ein gjennomgang av dei arbeidsmiljømessige utfordringane som blir omtalte». Uromeldinga må resultera i konkret handling så fort det berre lèt seg gjera. Dette går ikkje lenger.

Samstundes varslar dei folkevalde i formannskapet ytterlegare kutt i den kommunale drifta. Dette går ikkje i hop. Vik treng ekstraordinær hjelp – og kanskje ho som sende det berømte Vik-brevet som utløyste Terra-skandalen, Erna Solberg kan hjelpa?

Tok livet av vona om båtskyss

Leiaren er skriven av redaktør Jan Inge Fardal.

Det er av sine eigne ein skal ha det, heiter det. Slik må Olav Ellingsen (Sp) og Marta Finden Halseth (Ap) tenkja nett no. Det var nemleg partia til dei to ordførarane, Senterpartiet og Arbeiderpartiet, som tysdag ettermiddag tok livet av vona om båtskyss mellom Aurland/Vik og skulestaden Sogndal i komande skuleår. Med fem mot fire stemmer sa fleirtalet i hovudutval for samferdsle nei då søknadene om båtskyss frå dei to kommunane vart handsama.

Tilrådinga til fylkestinget, som tek endeleg avgjerd i denne saka, er med knappast mogleg margin, og slik sett er det kanskje framleis nokon som har ei lita von til at dette kan gå likevel. Men kjenner me partipiskane i Arbeiderpartiet og Senterpartiet rett, er det liten – truleg ingen – sjanse for at det knappe fleirtalet blir utlikna og snudd i fylkestinget.

Slaget er dermed diverre tapt for elevane i Aurland og Vik, og etter vårt skjønn er det nokså ille for ungdomane i dei to kommunane.

Verst må det vera for elevane i Aurland og for Sp-ordførar Ellingsen. I inneverande skuleår har aurlendingane betalt busskyssen for elevane sine sjølv. Ei oppgåve som fylkeskommunen utan tvil er ansvarleg for. Og som fylkeskommunen for lengst har vedgått at dei skal betala. Det minste aurlendingane kunne venta til gjengjeld var eit år med prøveskyss på fjorden for å sjå om kostnadssida er så einsidig negativ som administrasjonen vil ha det til. Men også for vikjene er det sjølvsagt ille dersom eit tilbod, som har fungert så godt dette skuleåret, no skal fjernast.

Det er økonomiske omsyn som ligg bak Nils Støyva & Co i fleirtalet si vurdering for å seia nei til båtskyssen. Ifølgje administrasjonen vil båtskyss frå både Aurland og Vik kosta fylkeskommunen rundt 3,5 millionar kroner i året. Det skal vera rundt det doble av kva bussrutene vil kosta.

Samstundes merkar me oss at fleirtalet ikkje er interessert i å prøva ut det potensialet desse båtrutene, spesielt den på Aurland, kan ha i forhold til betalande passasjerar. I andre samanhengar blir det snakka om ei auka satsing på fjorden som transportåre, spesielt i reiselivssamanheng. Me trur at auka satsing på fjorden året rundt vil vera avgjerande viktig for utvikling av reiselivet i fram tida. I ein slik tankegang vil faste båtruter mellom Sogndal og Aurland/Flåm og Vik, men også andre stoppestader, vera ei satsing på utvikling – ikkje berre utgifter på fylkesbudsjettet. Sjølvsagt vil det vera enklare å få slike ruter opp og gå dersom skuletransporten låg i botn, og båtane må jo ikkje liggja i ro medan elevane er på skulen.

Det er ille at Sp og Ap ikkje evnar eller ynskjer å sjå dette.

Byrjinga på slutten

Leiaren er skriven av redaktør Jan Inge Fardal.

Direktør Odd Rune Turvoll ved Fresvik Produkt AS brukte mykje krefter på å overtala dei folkevalde i Vik kommunestyre om kor avgjerande viktig det ville vera for framtida til Feios og Fresvik at legekontoret fekk leva vidare. På trass av lokale finansieringsbidrag snakka han for totalt døve øyre. Legekontoret overlevde ikkje den første runden med terrakutt i Vik, same kva næringslivsleiaren, foreldra og andre i dei to bygdene meinte og sa.

No kjem neste runde. Ungdomsskulen står for hogg, og det er fint lite som tyder på at evna til å lytta er blitt betre utvikla hjå dei folkevalde. Rådmann Oddbjørn Ese har neppe anna val enn å tilrå sentralisering av ungdomsskulevane til Flatbygdi slik den økonomiske situasjonen er, men det betyr ikkje at dei folkevalde må behalda sine skylappar på.

Politikarane skal – helst – tenkja mykje lenger enn neste års budsjett, og det eine spørsmålet dei må stilla seg er korleis framtidsutsiktene vil vera for utvikling i Feios og Fresvik dersom dei fjernar ungdomssteget og sender elevane ut på dagleg pendling på ein rasfarleg veg. I bakhovudet må dei folkevalde då hugsa på at alle i Fresvik og Feios må same vegen kvar gong dei har behov for ei eller anna legeteneste.

Odd Rune Turvoll peikar på at det samfunnsøkonomisk vil vera heilt feil å leggja ned skulen. Det har han sjølvsagt heilt rett i. Kor mykje sparar eigentleg Vik kommune? Skal lærarane flyttast med, eller skal elevane inn i stadig større klassar i Flatbygdi? Skal det sparast må sjølvsagt stillingane i Fresvik vekk, sidan det stort sett berre er personalkostnader å kutta i.

Resultatet er truleg større klassar i sentrum. Har foreldra til elevar i sentrum reflektert over at det neppe betyr ei nivåheving med fleire elevar i kvar klasse? Faktum er også at dei samfunnsmessige utgiftene vil auka med å flytta desse elevane. Du kan fjerna skular, men ikkje elevar. For kommunen ligg noko av innsparinga i at fylkeskommunen sponsar skuleskyssen – men i den samfunnsmessige rekneskapen hjelp det fint lite.

Det verste er likevel korleis ei bedrift som Fresvik produkt skal makta å rekruttera kompetent arbeidskraft på litt sikt. Førebels finst det visstnok ikkje flytteplanar sjølv om kommunen knapt kan gjera det verre for verksemda enn å fjerna skulen. Barnefamiliar og næringsliv etablerer seg ikkje i bygder utan skule.

For Vik er spørsmålet kor lenge veletablerte Fresvik Produkt vil overleva uten skulen. Me tippar kanskje fem, maksimalt ti år, for dette er uansett byrjinga på slutten i Fresvik. Og andre kommunar i regionen med behov for og plass til ei veldriven produksjonsbedrift, burde ringa Turvoll & Co snarast.

Kom nesten heilt i mål

Leiaren er skriven av redaktør Jan Inge Fardal.

Samferdsleutvalet i fylkeskommunen skal ha ros for at dei nytta absolutt første høve til å rydda opp i fadesen som er avdekt med sjukehusbussen for folk som bur i kommunar som Vik, Balestrand og Høyanger. Det er heilt uhaldbart at den sokalla sjukehusbussen frå Midtre Sogn stoggar på rutebilstasjonen i Førde og at pasientane som skal til sentralsjukehuset må ta ringbussen resten av vegen.

Frå fleire hald har det kome klar beskjed om at dette ikkje er akseptabelt. Då dei folkevalde i samferdsleutvalet handsama rutetilbodet i fylket frå 1. mai onsdag, skar dei gjennom og gjorde det rimeleg klart at denne bussen skal gå heile vegen til sjukehuset frå 1. mai. Det gjorde den same bussen tidlegare, heilt fram til eit eller anna gjekk riv ruskande gale i samband med ein eller annan budsjettrevisjon.

Truleg er det manglande folkevald styring som er forklaringa på at det kunne oppstå ein situasjon som er så meiningslaust dum som å stoppa ein etablert sjukehusbuss på ein rutebilstasjonen og overlata pasientar av alle slag til eit ringbusstilbod? Det er i alle fall ingen tvil om at politikarane viste ein bra porsjon handlekraft då dei fekk saka på bordet sitt.

Me registrerer at utvalsleiar Knut M. Olsen også legg opp til eit møte med Helse Førde for å diskutera framtidige løysingar når det gjeld denne type transport. Dei vil no sjå på tilbodet for heile fylket samla for å unngå liknande episodar i framtida. Dette er strålande og viser igjen at samferdsleutvalet både har mot og evne til å gjera noko når urimelegheiter blir avdekt.

Etter det me forstår vil det kosta fylkeskommune 23.000 kroner i året å frakta dei aktuelle pasientane dei ekstra kilometerane til sjukehuset. Det burde vera ein utgiftspost fylkeskommunen maktar utan at alt bryt saman. Så spørsmålet blir eigentleg kvifor ikkje sjukehusbussen like godt kan byrja å gå heilt fram alt frå komande måndag?

Det skulle kosta fylkeskommunen vel 3500 kroner å frakta pasientane frå midtre Sogn heilt fram til sjukehusdøra i dei vekene som er att fram til 1. mai. Det burde eigentleg gå bra det, også…